Janmashtami 2026 Fasting Rules: శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమిని ఈ ఏడాది సెప్టెంబర్ 4, శుక్రవారం జరుపుకోనున్నారు. శ్రీకృష్ణుడి జన్మదినాన్ని పురస్కరించుకుని భక్తులు ఉపవాసం, పూజలు, భజనలు నిర్వహిస్తారు. జన్మాష్టమి వ్రతానికి ఆహార నియమాలతో పాటు పూజా విధానం, ఉపవాసం విరమించే సమయానికి కూడా ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఉంటుంది.
సప్తమి నుంచే వ్రత నియమాలు
జన్మాష్టమి ఉపవాసం పాటించేవారు సప్తమి తిథి నుంచే ఆహార నియమాలను పాటించడం మంచిదని సంప్రదాయాలు చెబుతున్నాయి. ఈ సమయంలో ఉల్లిపాయ, వెల్లుల్లి, మాంసాహారం, మద్యం పూర్తిగా మానేయాలి. సాత్విక ఆహారాన్ని తీసుకోవడంతో పాటు బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటించాలని సూచిస్తారు. సప్తమి రోజున వంకాయ, ముల్లంగి వంటి కూరగాయలను కూడా తీసుకోకుండా ఉండటం సంప్రదాయంగా వస్తోంది.
ఉదయమే వ్రత సంకల్పం
జన్మాష్టమి రోజున భక్తులు బ్రహ్మ ముహూర్తంలో నిద్రలేచి స్నానం చేసి శుభ్రమైన దుస్తులు ధరించాలి. ఉదయం పూజా కార్యక్రమాలు పూర్తి చేసుకున్న తర్వాత నీరు, అక్షతలు, పూలను చేతిలో తీసుకుని శ్రీకృష్ణుడిని ప్రార్థిస్తూ వ్రత సంకల్పం చేసుకోవచ్చు. రోజంతా ప్రశాంతంగా ఉంటూ కృష్ణ నామస్మరణ, మంత్రజపం చేయాలని సంప్రదాయంలో చెబుతారు. సాయంత్రం మరోసారి స్నానం చేసి పూజకు సిద్ధం కావాలి.
నిశీథి సమయంలో శ్రీకృష్ణుడి పూజ
శ్రీకృష్ణుడు అర్ధరాత్రి జన్మించాడనే విశ్వాసంతో జన్మాష్టమి ప్రధాన పూజను నిశీథి కాలంలో నిర్వహిస్తారు. ఈ సమయంలో బాల గోపాలుడి విగ్రహానికి పంచామృతంతో అభిషేకం చేసి, కొత్త వస్త్రాలు ధరింపజేస్తారు. అనంతరం పూలు, చందనం, మాలలతో అలంకరించి ఉయ్యాలలో ఉంచి ఊపుతారు. కృష్ణుడి జన్మాన్ని స్మరించుకుంటూ భక్తులు భజనలు, కీర్తనలు చేస్తారు.
వ్రతంలో ఏం తినొచ్చు?
ఫలాహారం చేసే భక్తులు అరటిపండ్లు, యాపిల్స్, దానిమ్మ వంటి కాలానుగుణ పండ్లను తీసుకోవచ్చు. పెరుగు, కుట్టు పిండి, సగ్గుబియ్యం వంటి వాటిని కూడా ఉపవాస ఆహారంలో చేర్చుకోవచ్చు. సాధారణ చక్కెరకు బదులుగా తేనె లేదా బెల్లాన్ని ఉపయోగించడం, వంటల్లో నెయ్యిని తీసుకోవడం సంప్రదాయంగా సూచిస్తారు. సాధారణ ఉప్పుకు బదులుగా సైంధవ లవణం లేదా రాక్ సాల్ట్ను ఉపయోగించవచ్చు.
ఉపవాసంలో ఏం తినకూడదు?
జన్మాష్టమి వ్రతంలో ధాన్యాలను తీసుకోకుండా ఉండాలని సంప్రదాయ నియమాలు సూచిస్తున్నాయి. సొరకాయ, ముల్లంగి, క్యారెట్, బీట్రూట్ వంటి కూరగాయలను కూడా కొందరు సంప్రదాయాల ప్రకారం ఈ రోజున నివారిస్తారు. ఉల్లిపాయ, వెల్లుల్లి, మాంసాహారం, మద్యం మాత్రం పూర్తిగా మానేయాలని సూచిస్తారు.
నిర్జల వ్రతం అంటే ఏమిటి?
నిర్జల వ్రతం అత్యంత కఠినమైన ఉపవాస విధానంగా పరిగణిస్తారు. ఇందులో పారణ చేసే వరకు నీటితో సహా ఎలాంటి ఆహారం, పానీయాలు తీసుకోరు. అయితే ఇది అందరికీ అనుకూలం కాకపోవచ్చు. నిర్జల వ్రతం చేయాలని భావించేవారు తమ ఆరోగ్య పరిస్థితి, శారీరక సామర్థ్యాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
జన్మాష్టమి వ్రతం ఎప్పుడు విరమించాలి?
నిశీథి సమయంలో శ్రీకృష్ణుడి జన్మ పూజ పూర్తయిన తర్వాత భక్తులు చంద్రుడికి అర్ఘ్యం సమర్పించి వ్రతాన్ని విరమించవచ్చు. అయితే కొందరు భక్తులు మరుసటి రోజు సూర్యోదయం తర్వాత పారణ చేస్తారు. ముఖ్యంగా నిర్జల వ్రతం పాటించే వారు నిర్ణయించిన పారణ సమయం వరకు నీరు కూడా తీసుకోకుండా ఉండి, పూజా విధానం పూర్తయిన తర్వాతే ఉపవాసాన్ని విరమించాలి. జన్మాష్టమి వ్రత నియమాలు ప్రాంతం, కుటుంబ సంప్రదాయం, ఆచారాల ఆధారంగా మారవచ్చు. అందువల్ల స్థానిక పంచాంగం లేదా కుటుంబ ఆచారాన్ని అనుసరించడం మంచిది.