ఆఫ్ఘనిస్తాన్లో తాలిబన్ పాలన మరింత కఠినంగా మారుతోంది. తాజాగా జారీ చేసిన కొత్త కుటుంబ చట్ట నిబంధనలు బాల్య వివాహాలను చట్టబద్ధంగా గుర్తించాయి. ఈ 31-ఆర్టికల్ రెగ్యులేషన్ను “స్పౌసెస్ మధ్య విభజన సూత్రాలు” (Principles of Separation Between Spouses) అని పిలుస్తారు. తాలిబన్ నాయకుడు హిబతుల్లా అఖుంద్జాదా ఆమోదించిన ఈ నిబంధనలు అధికారిక గెజెట్లో ప్రచురితమయ్యాయి.
కీలక నిబంధనలు
బాల్య వివాహాల గుర్తింపు
తండ్రి లేదా తాత మినహా ఇతర బంధువులు చిన్నారి (అబ్బాయి లేదా అమ్మాయి) వివాహం ఏర్పాటు చేస్తే, జంట సామాజికంగా సరిపోతే, మహర్ (కట్నం) సముచితంగా ఉంటే ఆ వివాహం చట్టబద్ధమైనదిగా పరిగణిస్తారు.
ప్యూబర్టీ (యౌవనం) తర్వాత రద్దు
చిన్నారి ప్యూబర్టీ చేరుకున్న తర్వాత కోర్టు ద్వారా మాత్రమే వివాహాన్ని రద్దు చేయించుకోవచ్చు.
కన్య మౌనం అంగీకారం
కొత్త నిబంధనల్లో “వర్జిన్ గర్ల్స్” (కన్యలు)కు సంబంధించి ప్రత్యేక మార్గదర్శకాలు ఉన్నాయి. ఒక కన్య మౌనం వహిస్తే దానిని అంగీకారంగా భావించవచ్చని సూచనలు ఉన్నట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి.
ఈ నిబంధనలు ఇస్లామిక్ హనఫీ జ్యురిస్ప్రూడెన్స్పై ఆధారపడి ఉన్నట్లు తాలిబన్ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. గతంలో కూడా ఆఫ్ఘనిస్తాన్లో బాల్య వివాహాలు సాధారణం కానీ, ఈ కొత్త రెగ్యులేషన్ వాటిని స్పష్టంగా చట్టబద్ధం చేస్తుంది.
తాలిబన్ పాలనలో బాలికల విద్యపై నిషేధాలు, ఆర్థిక సంక్షోభం, ఆకలి వల్ల బాల్య వివాహాలు ఇప్పటికే పెరిగాయి. ఐక్యరాష్ట్రాల సమాచారం ప్రకారం సుమారు 29% అమ్మాయిలు 18 ఏళ్లలోపు వివాహం చేసుకుంటున్నారు. ఈ కొత్త చట్టం స్త్రీల హక్కులపై మరింత ప్రభావం చూపుతుందని మానవ హక్కుల సంస్థలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. మార్జియా హమీది వంటి యాక్టివిస్టులు దీనిని “అసహ్యకరమైన, అమానుషం” అని విమర్శించారు.
ఈ నిబంధనలు గతంలోని కొన్ని డివోర్స్ కేసులను కూడా రద్దు చేస్తాయని, బాల్య వధువులను తిరిగి భర్తల వద్దకు పంపుతాయని నివేదికలు చెబుతున్నాయి. తాలిబన్ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం అంతర్జాతీయంగా తీవ్ర విమర్శలను ఎదుర్కొంటోంది. ఆఫ్ఘనిస్తాన్లో మహిళలు, బాలికల స్థితి మరింత దారుణంగా మారుతోంది. విద్య, ఉపాధి, స్వేచ్ఛలు కుంచించుకుపోతున్న నేపథ్యంలో బాల్య వివాహాలు సామాజిక సమస్యగా మారుతున్నాయి.