అక్టోబర్ 11న (ఆదివారం) శక్తివంతమైన సౌర తుఫాన్ భూమిని తాకనుందని శాస్త్రవేత్తలు అంచనా వేస్తున్నారు. సూర్యుడి నుంచి వెలువడిన రెండు భారీ ఉద్గారాలు భూమివైపు దూసుకొస్తున్నాయని తెలిపారు. వీటి ప్రభావంతో అక్టోబర్ 11న భూమి అయస్కాంత క్షేత్రంలో మార్పులు చోటుచేసుకునే అవకాశం ఉందని శాస్త్రవేత్తలు అంచనా వేస్తున్నారు. అమెరికాకు చెందిన నేషనల్ ఓషియానిక్ అండ్ అట్మాస్ఫియరిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (NOAA) ఈ నేపథ్యంలో మధ్యస్థ స్థాయి G2 జియోమాగ్నెటిక్ తుఫానుపై హెచ్చరిక జారీ చేసింది.
ఈ సౌర తుఫాను ప్రభావం ఉపగ్రహాలు, రేడియో సమాచార వ్యవస్థలు, నావిగేషన్ సేవలపై కొంతమేర ఉండవచ్చని అంచనా వేశారు. అయితే సూర్యుడి నుంచి వస్తున్న పదార్థం భూమి అయస్కాంత క్షేత్రంతో ఎలా పరస్పర చర్య జరుపుతుందనే దానిపై వాస్తవ ప్రభావం ఆధారపడి ఉంటుందని పేర్కొన్నారు.
సౌర తుఫాను అంటే ఏమిటి?
సూర్యుడిపై చోటుచేసుకునే తీవ్ర కార్యకలాపాల వల్ల శక్తి, విద్యుదావేశం కలిగిన కణాలు అంతరిక్షంలోకి విడుదలవుతాయి. వీటిలో ముఖ్యమైనది కరోనల్ మాస్ ఇజెక్షన్ (CME). ఇది సూర్యుడి నుంచి వెలువడే విద్యుదావేశిత కణాలు, అయస్కాంత పదార్థంతో కూడిన భారీ మేఘం. ఇలాంటి మేఘాలు భూమిని చేరినప్పుడు భూ గ్రహం అయస్కాంత క్షేత్రాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు. దీంతో జియోమాగ్నెటిక్ తుఫానులు ఏర్పడతాయి.
NOAA ఈ తుఫానులను ఐదు స్థాయిలుగా వర్గీకరిస్తుంది. G1 అంటే స్వల్ప స్థాయి కాగా, G5 అత్యంత తీవ్ర స్థాయి. స్థాయి పెరిగే కొద్దీ ప్రభావాలు, అంతరాయాలు ఏర్పడే అవకాశం పెరుగుతుంది. సౌర వికిరణ తుఫానులను S1 నుంచి S5 వరకు, రేడియో బ్లాక్‌అవుట్‌లను R1 నుంచి R5 వరకు వేర్వేరుగా అంచనా వేస్తారు. ఇవి అంతరిక్ష వాతావరణంలో చోటుచేసుకునే భిన్నమైన పరిణామాలను సూచిస్తాయి.
అక్టోబర్ 11న ఏం జరగొచ్చు?
NOAA స్పేస్ వెదర్ ప్రిడిక్షన్ సెంటర్ ప్రకారం.. అక్టోబర్ 7, 8 తేదీల్లో సూర్యుడి నుంచి వెలువడిన రెండు ఉద్గారాలు భూమివైపు వస్తున్నాయి. రెండో ఉద్గారం మొదటిదానికంటే వేగంగా కదులుతోంది. భూమిని చేరేలోపు ఈ రెండూ కలిసిపోయే అవకాశం ఉందని అంచనా వేస్తున్నారు. ఈ పదార్థం భూమికి దగ్గరయ్యే కొద్దీ దాని వేగం, అయస్కాంత లక్షణాలను పరిశీలించి తుఫాను తీవ్రతపై మరింత స్పష్టత వస్తుంది. ప్రస్తుతం ఉన్న అంచనా ప్రకారం మధ్యస్థ స్థాయి ప్రభావాలు ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు.
ఉపగ్రహాలు, రేడియో సిగ్నళ్లపై ప్రభావం?
G2 స్థాయి సౌర తుఫాను ప్రభావాలు సాధారణంగా అధిక అక్షాంశ ప్రాంతాల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. ఆయా ప్రాంతాల్లో విద్యుత్ వ్యవస్థల్లో వోల్టేజ్ హెచ్చుతగ్గులు సంభవించే అవకాశం ఉంది. ఉపగ్రహాల నిర్వహణలో మార్పులు చేయాల్సి రావచ్చు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో రేడియో సిగ్నళ్ల బలం తగ్గడం, ఉపగ్రహ నావిగేషన్ ఖచ్చితత్వంలో తాత్కాలిక మార్పులు చోటుచేసుకోవడం సాధ్యమే. అయితే ఇవన్నీ సంభవించే అవకాశాలే. ప్రతి G2 తుఫాను వల్ల తప్పనిసరిగా అంతరాయాలు ఏర్పడతాయని చెప్పలేం.
సౌర తుఫానుల సమయంలో ఆకాశంలో అరోరాలు (Auroras) అనే రంగురంగుల వెలుగులు కనిపించవచ్చు. సూర్యుడి నుంచి వచ్చిన విద్యుదావేశిత కణాలు భూమిపై వాతావరణంలోని వాయువులతో పరస్పర చర్య జరిపినప్పుడు ఈ కాంతి దృశ్యాలు ఏర్పడతాయి. సాధారణంగా ధ్రువ ప్రాంతాలకు సమీపంలో కనిపించే అరోరాలు.. తుఫాను ప్రభావం ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు సాధారణం కంటే తక్కువ అక్షాంశాలున్న ప్రాంతాల్లోనూ కనిపించే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే ఈసారి ఎక్కడెక్కడ అరోరాలు కనిపిస్తాయన్నది తుఫాను తీవ్రత, ఇతర అంతరిక్ష వాతావరణ పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
భారత్‌పై ఎంత ప్రభావం?
ప్రస్తుత అంచనాల ప్రకారం.. ఈ G2 స్థాయి సౌర తుఫాను వల్ల భారత్‌లో సాధారణ ప్రజల దైనందిన జీవితంపై పెద్దగా ప్రత్యక్ష ప్రభావం ఉంటుందని సూచనలు లేవు. దేశవ్యాప్తంగా విద్యుత్ కోతలు లేదా సమాచార వ్యవస్థలు పూర్తిగా నిలిచిపోతాయని భావించాల్సిన అవసరం లేదు. అలాగే ఈ హెచ్చరిక ఆధారంగా భారత్‌లోని అన్ని ప్రాంతాల్లో అరోరాలు కనిపిస్తాయని చెప్పలేం. తుఫాను భూమిని చేరే సమయంలో పరిస్థితులు మారే అవకాశం ఉన్నందున NOAA తాజా సూచనలను పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది. ప్రస్తుతం జారీ చేసిన హెచ్చరిక ఒక అంచనా మాత్రమే. సూర్యుడి నుంచి వచ్చిన పదార్థం భూమి అయస్కాంత క్షేత్రంతో ఎలా స్పందిస్తుందో స్పష్టమైన తర్వాతే సౌర తుఫాను వాస్తవ తీవ్రతపై పూర్తి అవగాహన వస్తుంది.